سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

502

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

شرح تجريد ، شرائع الاسلام ، شرح لمعه ، قوانين منطق ، هيئت ، ادب ، بلاغت و نيز ساير كتابهاى متداول را خواند و در سال 1328 ه ق به دريافت مدارك نايل آمد و مدت هفت سال به تدريس پرداخت . وى در سال 1336 ه ق به لكنهو رفت و در كلاس صدر الافاضل شركت كرد و در محضر باقر العلوم درسهاى مكاسب و رسائل و الكافى و شرح كبير را به پايان رساند . بعد از گرفتن مدرك صدر الافاضل مدت يك سال در سيد المدارس دوباره تدريس كرد و سپس به عراق رفت و از محضر استادانى مانند آية اللّه ميرزا محمد تقى شيرازى ، آية اللّه شيخ محمد حسين مازندرانى و آية اللّه سيد محمد كاظم شيرازى كسب فيض كرد ، به‌طورى كه به دريافت اجازات نايل آمد . سيد محمد در سال 1339 ه ق به وطن خود بازگشت و به تدريس علوم معقول و منقول در سيد المدارس پرداخت . هوش ، فراست ، تقدس ، خشوع ، اخلاق و تقواى مولانا به قدرى بود كه مورد مدح قرار مىگرفت و به خاطر خلوص و صافى دل موعظات و سخنرانيهاى او مؤثر واقع مىشد . وى تا آخر عمر به مطالعه و تصنيف و تأليف اشتغال داشت . قبل از سال 1342 ه ق نوانخانه‌اى در امروهه تأسيس كرد و در تعمير و آبادى مساجد و حسينيه‌ها پيش قدم بود و از اعضاى هيئت ممتحنين علوم عربى و فارسى يوپى ( اتراپراديش ) به شمار مىرفت . تا سال 54 / 1953 م در امروهه سكونت گزيد و در همان زمان به زيارت عتبات عراق و ايران مشرف شد و بعد به لاهور بازگشت و بيشتر زندگىاش در لاهور گذشت . مردم امروهه و نقاط ديگر از وى تقليد مىكردند . من او را فردى متقى و مقدس و عابد و روحانى يافتم ، هنگام صحبت كردن متبسم بود و بجز سخن از دين سخنى نمىگفت و از عاشقان خاصّ حضرت ولى عصر ( عج ) بود و به پاس احترام آن حضرت در چهاردهم هر ماه مجلسى برگزار مىكرد . تصانيف او عبارتند از : وسائل الشريعة ، ( فقه و عقايد ، اردو ، چندين بار چاپ شده ) ؛ فقه الفريقين ( اردو ، چاپى ) ؛ خصائص اسلام ( چاپى ) ؛ اصول خمسه ؛ عشره كامله ؛ مطاعن ؛ وظائف الشيعة ( چاپى ) ؛ ملاقات امام زمان ( چاپى ، اردو ) . دكتر سيد محمد حبيب الثقلين از فرزندان اوست .